Wprowadzenie
Dozwolony zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez fundacje rodzinne został określony w art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych. Przepisy te wyznaczają ramy, w których fundacje mogą podejmować aktywność gospodarczą, wskazując katalog dopuszczalnych form działalności. Dotychczasowa praktyka stosowania tych regulacji pokazuje jednak, że sama formalna zgodność danego rodzaju działalności z ustawowym katalogiem nie zawsze przesądza o zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych tj. podatku CIT. Coraz częściej pojawiają się sytuacje, w których, mimo teoretycznej zgodności z przepisami, określone działania mogą budzić wątpliwości interpretacyjne lub rodzić ryzyka prawne i podatkowe.
Przykłady działalności podlegającej stawce sankcyjnej
1. Najem krótkoterminowy
Zgodnie z poglądem organów podatkowych prowadzenie działalności gospodarczej przez fundacje rodzinną polegającą na najmie krótkoterminowym, pomimo że mieści się w katalogu wyznaczonym w art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych to stanowi on działalność niedozwoloną. Organy podatkowe uważają, że najem krótkoterminowy w istocie można zakwalifikować jako działalność komercyjną, aniżeli zarządzanie majątkiem.
Warto jednak wskazać, że pojawiają się także opinie zgodnie, z którymi najem krótkoterminowy jest dopuszczalny oraz korzysta ze zwolnienia z podatku CIT.
Zob.: Interpretacja podatkowa z dnia 16 września 2024 r. 0111-KDIB1-2.4010.448.2024.1.DP; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 219/24
2. Obrót kryptowalutami
Według organów podatkowych kryptowaluty nie mieszczą się w katalogu działalności dozwolonej tj. nie są papierami wartościowymi, instrumentami pochodnymi ani prawami o podobnych charakterze, wobec czego nie mogą korzystać ze zwolnienia CIT.
Zob. Interpretacja podatkowa z dnia 16 marca 2026 r. 0111-KDIB1-2.4010.36.2026.1.END
3. Nabywanie wierzytelności pożyczkowej
Stosownie do poglądu organu fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie udzielania pożyczek spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje, spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik, beneficjentom. Natomiast działalność polegająca na realizacji wierzytelności pożyczkowej, tj. otrzymanie spłaty odsetek, nie mieści się w dyspozycji tego przepisu.
Zob.: Interpretacja podatkowa z dnia 30 marca 2026 r. 0111-KDIB1-2.4010.46.2026.2.END
4. Interpretacja indywidualna jako zabezpieczenie
W sytuacjach, w których pojawiają się wątpliwości co do tego, czy określona aktywność mieści się w ustawowym katalogu i czy będzie korzystać ze zwolnienia CIT, warto rozważyć wystąpienie o interpretację indywidualną. Uzyskanie takiej interpretacji pozwala na potwierdzenie stanowiska przez organy podatkowe i zapewnia podatnikowi ochronę, o ile przedstawiony w niej stan faktyczny będzie znajdował dokładne odzwierciedlenie w rzeczywistości. W praktyce może to mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa prowadzonej działalności i stabilności planowania podatkowego fundacji. Wniosek o interpretację należy zatem przygotować dokładnie w sposób kompletny, precyzyjny i uwzględniający wszystkie istotne okoliczności. Należy przy tym unikać uproszczeń oraz pomijania elementów, które mogą mieć wpływ na ocenę fiskusa.
Podsumowanie
Nie każda działalność prowadzona przez fundację rodzinną będzie korzystać ze zwolnienia CIT, nawet jeśli może wydawać się, że mieści się ona w ustawowym katalogu. W praktyce granica pomiędzy zwolnieniem z CIT wobec działalności dozwolonej, a objęciem stawką sankcyjną 25% jest nieostra, a interpretacja zależy od konkretnych okoliczności danego przypadku. Dlatego w sytuacjach wątpliwych warto zwrócić się do organów podatkowych z wnioskiem o interpretację indywidualną, aby uzyskać większą pewność co do skutków podatkowych planowanych działań. Równocześnie zasadne jest skorzystanie z pomocy prawnej, co pozwoli właściwie ocenić ryzyka i przygotować odpowiednią strategię działania.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.