logo

Fundacja – w pytaniach i odpowiedziach

06.09.2026

Fundacja w pytaniach i w odpowiedziach. Fundacja jest formą prawną służącą realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich jak ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka czy pomoc społeczna. Jej utworzenie wiąże się z koniecznością przygotowania odpowiednich dokumentów oraz rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Warto przy tym pamiętać, że fundacja tworzona jest przez fundatora, który przeznacza określony majątek na realizację wskazanego celu. Jak zatem wygląda proces założenia fundacji, co powinien zawierać jej statut i jakie organy należy powołać?

Jak założyć fundację?

Pierwszym krokiem do utworzenia fundacji jest złożenie przez fundatora oświadczenia o ustanowieniu fundacji w formie aktu notarialnego. Wyjątkiem jest ustanowienie fundacji w testamencie. Oświadczenie to powinno wskazywać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Następnie należy przygotować statut fundacji, który będzie określał zasady jej funkcjonowania. Statut powinien zostać sporządzony w formie pisemnej. Niezbędne dla rejestracji fundacji będzie również sporządzenie dodatkowych dokumentów m.in. uchwała o powołaniu pierwszego zarządu fundacji, oświadczenie prezesa zarządu o wyrażeniu zgody na powołanie, adresy do doręczeń członków zarządu. Ostatnim krokiem jest złożenie wniosku o wpis fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Co musi zawierać statut fundacji?

Statut powinien określać przede wszystkim nazwę fundacji, siedzibę, majątek, cele oraz zasady, formy i zakres działalności. W statucie należy również określić sposób działania zarządu, w tym sposób jego powoływania, kompetencje oraz reprezentację fundacji. Warto uregulować w nim również możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, kwestie związane ze zmianą statutu, sposobem likwidacji fundacji oraz przeznaczeniem jej majątku po zakończeniu działalności.

Statut może ponadto zawierać postanowienia dotyczące powoływania rady fundacji, zasad podejmowania uchwał czy kontroli działalności zarządu. Odpowiednie przygotowanie statutu pozwala uniknąć problemów w późniejszym funkcjonowaniu fundacji i ograniczyć ryzyko konieczności jego zmiany.

Jakie organy należy powołać?

Podstawowym organem fundacji jest zarząd, który kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz. Statut powinien określać sposób powoływania członków zarządu, ich kompetencje oraz zasady reprezentacji fundacji. Co do zasady ustawa nie wymaga by fundacja posiadała organ nadzoru czy kontroli. Natomiast w przypadku, gdy fundacja będzie chciała ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego konieczne jest ustanowienie kolegialnego organu kontroli lub nadzoru.

Czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą?

Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Możliwość prowadzenia działalności gospodarczej powinna zostać przewidziana w statucie. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych przeznaczonych na ten cel nie może być niższa niż 1.000 zł.

Podsumowanie

Założenie fundacji wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno pod względem formalnym, jak i organizacyjnym. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe określenie celu fundacji, przygotowanie statutu, powołanie zarządu oraz zgromadzenie dokumentów niezbędnych do dokonania wpisu w KRS. Warto już na początku dokładnie przemyśleć zasady funkcjonowania fundacji, w tym jej strukturę organizacyjną oraz sposób realizacji celów statutowych. Warto także wskazać, że fundacja może również prowadzić działalność gospodarczą, o ile przewiduje to jej statut, a działalność ta jest prowadzona w rozmiarach służących realizacji celów fundacji. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej środki majątkowe przeznaczone na ten cel nie mogą być niższe niż 1.000 zł.

Zdjęcie autora
   Mateusz Różyło
   Radca prawny, partner zarządający
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Zdjęcie autora
  Paulina Bończyk
   Aplikant radcowski
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Umów spotkanie online