Wprowadzenie
Fundacja rodzinna jako stosunkowo nowa instytucja w polskim porządku prawnym, stanowi atrakcyjne narzędzie do zarządzania majątkiem oraz planowania sukcesji. Jednym z kluczowych zagadnień praktycznych związanych z jej funkcjonowaniem jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej, działalność taka jest dopuszczalna, jednak jej zakres został wyraźnie ograniczony przez ustawodawcę.
Działalność dozwolona
Zgodnie z przepisami ustawy Fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą w zakresie:
- zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
- najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;
- przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
- nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
- udzielania pożyczek: spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje, spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik, beneficjentom;
- obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
- produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;
- gospodarki leśnej.
Zatem jeśli fundacja rodzinna prowadzi działalność gospodarczą, która mieści się we wskazanym powyżej katalogu nie jest ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych. Jeśli jednak w zakresie jej działalności znajdzie się również inna działalność – fundacja rodzinna będzie zobowiązana do bieżącego opodatkowania osiągniętych z jej tytułu dochodów. W takim wypadku będzie zobowiązana do zastosowania stawki CIT wynoszącej 25%.
Przekroczenie dozwolonego zakresu działalności
Poza powyższym katalogiem Fundacja rodzinna co do zasady nie powinna prowadzić innej działalności gospodarczej. Natomiast faktyczne podjęcie przez fundację rodzinną działalności, która to wykracza poza katalog zamknięty określony w art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych powoduje, że fundacja będzie zobowiązana do bieżącego opodatkowania osiągniętych z jej tytułu dochodów w wysokości 25% tzw. stawki sankcyjnej.
Powyższe oznacza, że prowadzenie działalności gospodarczej przez fundację w innym zakresie niż zostało to określone w art. 5 ustawy jest możliwe. Wprowadzenie stawki 25% ma na celu pełnienie funkcji dyscyplinującej. Ustawodawca nie blokuje możliwości podejmowania przez fundację rodzinną dodatkowej aktywności, ale w istocie czyni ją ekonomicznie nieopłacalną lub względnie mniej opłacalną.
Podsumowanie
Wprowadzenie katalogu dozwolonej działalności w praktyce oznacza konieczność ostrożności przy planowaniu działań fundacji. Nawet pozornie niewielkie odstępstwo poza katalog ustawowy może skutkować istotnym obciążeniem podatkowym. Dlatego każdorazowo warto przeanalizować, czy dana aktywność mieści się w granicach dozwolonej działalności, zanim zostanie faktycznie podjęta.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.