Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może być interesującym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy chcą zmienić formę prowadzenia działalności i jednocześnie rozważają skorzystanie z formy opodatkowania tzw. CIT estońskiego. Pojawia się jednak pytanie czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej może skorzystać z preferencyjnej 10% stawki? Czy przekształcenie oznacza utratę możliwości zastosowania preferencji podatkowych?
Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w spółkę z o.o.
Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą może przekształcić swoją działalność w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Taka możliwość wynika wprost z przepisów Kodeksu spółek handlowych. Należy wskazać, że zgodnie z art. 551 § 5 Kodeksu spółek handlowych przedsiębiorca będący osobą fizyczną, wykonujący we własnym imieniu działalność gospodarczą, może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową. Warto wskazać, że przekształcenie nie oznacza przy tym rozpoczęcia działalności przez zupełnie nowy podmiot. Spółka przekształcona kontynuuje działalność przedsiębiorcy w zakresie przewidzianym przez przepisy prawa.
Istotne znaczenie mają również kwestie podatkowe tj. art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa przekształcanego przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie przepisów regulujących opodatkowanie spółek kapitałowych.
Czy spółka z o.o. powstała z przekształcenia JDG może wybrać estoński CIT?
Sam fakt powstania spółki z o.o. w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości wyboru estońskiego CIT. Kluczowe jest jednak spełnienie pozostałych warunków określonych w ustawie o CIT, w szczególności warunków wskazanych w art. 28j ustawy o CIT. Przed wyborem estońskiego CIT warto zweryfikować m.in. strukturę przychodów oraz warunki zatrudnienia.
Jaka stawka estońskiego CIT obowiązuje spółkę powstałą z przekształcenia JDG?
Jedną z kluczowych kwestii przy wyborze estońskiego CIT jest wysokość stawki ryczałtu. Ustawa o CIT przewiduje w tym zakresie dwie stawki podatku:
- 10% podstawy opodatkowania – dla małych podatników oraz podatników rozpoczynających prowadzenie działalności,
- 20% podstawy opodatkowania – dla pozostałych podatników.
W przypadku spółki z o.o. powstałej w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej pojawiało się jednak pytanie, czy spółka taka może zostać uznana za podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności na gruncie przepisów o estońskim CIT, a w konsekwencji skorzystać z preferencji przewidzianych dla tej kategorii podatników. Wątpliwości wynikały przede wszystkim z tego, że z jednej strony spółka przekształcona kontynuuje działalność prowadzoną wcześniej w ramach JDG, z drugiej natomiast – po przekształceniu staje się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Należy wskazać, że stanowiska organów podatkowych we wskazany powyżej zakresie dotychczas nie były jednolite. W części interpretacji wskazywano, że spółka powstała z przekształcenia kontynuuje działalność prowadzoną przez przedsiębiorcę, a tym samym nie może być uznana za podatnika rozpoczynającego działalność. W konsekwencji podważano możliwość korzystania przez takie spółki z preferencji przewidzianych dla nowych podatników.
Istotną zmianę przyniósł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r., sygn. II FSK 1412/24. NSA potwierdził w nim, że na gruncie art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT podmiotem „rozpoczynającym prowadzenie działalności” jest podmiot rozpoczynający działalność opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób prawnych, a nie podmiot, który po raz pierwszy w ogóle rozpoczyna działalność gospodarczą.
W konsekwencji, dla celów stosowania art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT, spółka z o.o. powstała w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej może zostać uznana za podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności.
Stanowisko to ma istotne znaczenie również z perspektywy preferencji przewidzianych dla podatników rozpoczynających prowadzenie działalności, w tym możliwości zastosowania 10% stawki ryczałtu od dochodów spółek, o ile spełnione są pozostałe warunki wynikające z ustawy o CIT.
Należy jednak podkreślić, że wyrok NSA z 11 marca 2025 r. odnosił się do wykładni art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT, a więc do pojęcia „podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności”. Nie oznacza to, że spółka powstała z przekształcenia JDG jest traktowana jako podmiot rozpoczynający działalność dla wszystkich regulacji podatkowych.
Podsumowanie
Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością nie wyklucza możliwości skorzystania przez spółkę z opodatkowania w formie estońskiego CIT. Kluczowe znaczenie ma jednak spełnienie wszystkich warunków określonych w ustawie o CIT. Istotna z punktu widzenia przedsiębiorców planujących przekształcenie jest również kwestia wysokości stawki ryczałtu. Dotychczas możliwość zastosowania 10% stawki estońskiego CIT przez spółkę powstałą z przekształcenia JDG budziła wątpliwości, w szczególności ze względu na spór dotyczący tego, czy taki podmiot należy traktować jako podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności. Przełomowe znaczenie w tym zakresie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r., sygn. II FSK 1412/24. NSA uznał, że na gruncie art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT spółka powstała w wyniku przekształcenia JDG może być traktowana jako podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności. W konsekwencji przekształcenie JDG w spółkę z o.o. może otwierać możliwość skorzystania z preferencji przewidzianych dla podatników rozpoczynających prowadzenie działalności, w tym z 10% stawki estońskiego CIT. Zastosowanie preferencyjnej stawki nie następuje jednak automatycznie – spółka musi spełnić również pozostałe warunki określone w ustawie o CIT. Dlatego przed podjęciem decyzji o przekształceniu JDG w spółkę z o.o. i wyborze estońskiego CIT warto przeanalizować indywidualną sytuację przedsiębiorstwa, w szczególności strukturę właścicielską, źródła przychodów oraz warunki dotyczące zatrudnienia.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Skontaktuj się z nami!