Czy każdą spółkę można przekształcić? Ograniczenia i wyjątki

Czy każdą spółkę można przekształcić? Ograniczenia i wyjątki. Przekształcenie spółki to jedno z rozwiązań, które pozwala przedsiębiorcom zmienić formę prawną prowadzenia działalności bez konieczności przeprowadzania czasochłonnego postępowania likwidacyjnego oraz konieczności tworzenia nowego podmiotu. Co do zasady przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują szerokie możliwości w tym zakresie, nie oznacza to jednak, że każdą spółkę można w dowolnym momencie i bez żadnych ograniczeń przekształcić w każdą inną formę. Pojawia się zatem pytanie czy każdą spółkę można przekształcić? Jakie są ograniczenia i wyjątki?

Czy każdą spółkę można przekształcić? Jakie spółki można przekształcić?

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych spółka handlowa może zostać przekształcona w inną spółkę handlową. Możliwość przekształcenia dotyczy zatem zarówno spółek osobowych, jak i kapitałowych.

Spółkami, które mogą podlegać przekształceniu, są:

• spółki osobowe – spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa oraz spółka komandytowo-akcyjna,
• spółki kapitałowe – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna oraz spółka akcyjna.

Warto przy tym pamiętać, że możliwość przekształcenia nie ogranicza się wyłącznie do spółek handlowych. Szczególne regulacje przewidują również możliwość przekształcenia spółki cywilnej, której funkcjonowanie regulują przepisy Kodeksu cywilnego.

W jakie spółki można się przekształcić?

Skoro przepisy dopuszczają przekształcanie spółek handlowych, warto odpowiedzieć na pytanie, w jakie formy prawne można przekształcić poszczególne rodzaje spółek. Co do zasady każda spółka handlowa może zostać przekształcona w inną spółkę handlową. Nie oznacza to jednak, że procedura w każdym przypadku wygląda tak samo. Możliwość przeprowadzenia konkretnego przekształcenia zależy od rodzaju spółki przekształcanej.

Powyższe zestawienie pokazuje, że katalog możliwych przekształceń jest szeroki. Możliwe jest zarówno przekształcenie spółki osobowej w kapitałową, jak i spółki kapitałowej w osobową, a także zmiana formy w ramach tej samej kategorii spółek.

Ograniczenia i wyjątki

Powyższe zestawienie pokazuje, że katalog możliwych przekształceń jest szeroki. Możliwe jest zarówno przekształcenie spółki osobowej w kapitałową, jak i spółki kapitałowej w osobową, a także zmiana formy w ramach tej samej kategorii spółek. Przepisy wskazują sytuacje, w których przeprowadzenie przekształcenia jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 551 § 4 Kodeksu spółek handlowych nie może zostać przekształcona spółka znajdująca się w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku, ani spółka w upadłości. Ograniczenia te mają istotne znaczenie praktyczne. Przekształcenie powinno być bowiem zaplanowane odpowiednio wcześnie, zanim sytuacja prawna spółki uniemożliwi przeprowadzenie tej procedury.

Szczególnego wyjaśnienia wymaga sytuacja tzw. spółki cichej. Nie jest ona spółką handlową w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych. Współcześnie spółka cicha funkcjonuje jako umowa nienazwana, której treść kształtowana jest przede wszystkim na podstawie zasady swobody umów wyrażonej w Kodeksie cywilnym. Istotną cechą spółki cichej jest również to, że nie posiada ona osobowości prawnej ani statusu odrębnego podmiotu prawa. W konsekwencji nie może być traktowana jako spółka przekształcana i przekształcona w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych. Oznacza to, że spółki cichej nie można przekształcić w spółkę handlową, a także innej spółki nie można przekształcić w spółkę cichą.

Warto zwrócić uwagę, że o ile przepisy przewidują możliwość przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową na zasadach określonych w Kodeksie spółek handlowych, nie istnieje analogiczna procedura pozwalająca na przekształcenie spółki handlowej w spółkę cywilną.

Podsumowanie

Kodeks spółek handlowych przewiduje szerokie możliwości zmiany formy prawnej prowadzonej działalności. Co do zasady spółka handlowa może zostać przekształcona w inną spółkę handlową. Pojawiają się jednak ograniczenia, które dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których znajduje się spółka. Ponadto odrębnej analizy wymaga każdorazowo spółka cywilna oraz spółka cicha.

   Mateusz Różyło

   Radca prawny, partner zarządający
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.

  Paulina Bończyk

   Aplikant radcowski
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.