Fundacja rodzinna jest niewątpliwie jedną z najciekawszych instytucji wprowadzonych w ostatnich latach do polskiego porządku prawnego. Ze względu na specyficzne zasady opodatkowania coraz częściej zestawia się ją zarówno z klasyczną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością opodatkowaną na zasadach ogólnych, jak i ze spółką korzystającą z coraz popularniejszego modelu estońskiego CIT. Warto zatem przeanalizować i porównać zasady opodatkowania tych rozwiązań, uwzględniając zarówno podatek CIT jak i podatek PIT. W niniejszym zestawieniu przedstawiono opodatkowanie: (1) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością opodatkowanej na zasadach ogólnych, (2) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością opodatkowanej estońskim CIT oraz (3) fundacji rodzinnej, a także zasady opodatkowania wypłat dokonywanych odpowiednio na rzecz wspólników tych spółek oraz beneficjentów fundacji rodzinnej.
Opodatkowanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością opodatkowanej na zasadach ogólnych wysokość podatku zależy od statusu podatnika. Spółka posiadająca status małego podatnika korzysta z preferencyjnej stawki CIT w wysokości 9%, natomiast wypłata zysku na rzecz wspólnika podlega opodatkowaniu 19% podatkiem PIT. Z kolei spółka z o.o. będąca dużym podatnikiem zobowiązana jest do zapłaty CIT według stawki 19%, przy 19% stawce PIT od dywidendy wypłacanej wspólnikowi.
Odmiennie kształtują się zasady opodatkowania w modelu estońskiego CIT. W przypadku spółki z o.o. będącej małym podatnikiem efektywna stawka CIT wynosi 10%, natomiast wspólnik nadal jest do zapłaty 19% PIT od otrzymanej wypłaty. W przypadku dużych podatników korzystających z estońskiego CIT stawka CIT wzrasta do 20%, przy niezmienionej 19% stawce PIT.
Przekłada się to na różny poziom efektywnego opodatkowania wypłacanych zysków. W przypadku spółki z o.o. opodatkowanej na zasadach ogólnych całkowite obciążenie podatkowe wynosi 26,29% dla małych podatników oraz 34,39% dla dużych podatników. Natomiast w modelu estońskiego CIT efektywne opodatkowanie jest niższe i wynosi odpowiednio 20% dla małych podatników oraz 25% dla dużych podatników.
Wskazać należy również, że stosowanie estońskiego CIT wymaga uwzględnienia regulacji dotyczących ukrytych zysków, o których mowa w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z art. 28m ustawy przez ukryte zyski, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, w szczególności:
- kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi;
- świadczenia wykonane na rzecz: a) fundacji prywatnej lub rodzinnej, podmiotu równoważnego takiej fundacji lub przedsiębiorstwa prowadzonego przez taką fundację albo taki podmiot, lub na rzecz beneficjentów takiej fundacji lub takiego podmiotu; b) trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym;
- nadwyżkę wartości rynkowej transakcji określoną zgodnie z art. 11c ponad ustaloną cenę tej transakcji;
- nadwyżkę zwróconej kwoty dopłaty, wniesionej do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami, ponad kwotę wniesionej dopłaty, przy czym jeżeli dopłata została wniesiona w walucie obcej, przeliczenia tej kwoty na złote dokonuje się według średniego kursu waluty obcej ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na dzień odpowiednio zwrócenia dopłaty i faktycznego jej wniesienia;
- wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji), ze zmniejszenia wartości udziału (akcji), z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce;
- równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego;
- darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju;
- wydatki na reprezentację;
- dopłaty wypłacone w przypadku połączenia lub podziału podmiotów;
- odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę;
- zysk przeznaczony na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika spółki;
- świadczenia pieniężne i niepieniężne wypłacone w przypadku zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce.
Opodatkowanie Fundacji rodzinnej
Odmiennie kształtuje się opodatkowanie w przypadku Fundacji Rodzinnej. W odniesieniu do świadczeń wypłacanych beneficjentom zaliczanym do tzw. grupy zerowej, Fundacja Rodzinna zobowiązana jest do zapłaty podatku CIT według stawki 15%, natomiast po stronie beneficjenta nie występuje obowiązek zapłaty podatku PIT. Oznacza to, że łączne efektywne opodatkowanie takich wypłat wynosi 15%.
Na tle pozostałych analizowanych rozwiązań Fundacja Rodzinna prezentuje się zatem jako najbardziej względnie podatkowo forma przekazywania środków członkom najbliższej rodziny. Z tego względu coraz częściej jest ona wykorzystywana nie tylko jako narzędzie sukcesyjne, ale również jako element długoterminowego planowania majątkowego i podatkowego.
Porównanie
|
Spółka z o.o. ze statutem małego podatnika |
9% CIT | 19% PIT | 26,29% |
|
Spółka z o.o. ze statutem dużego podatnika |
19% CIT |
19% PIT |
34,39% |
|
Spółka z o.o. z CIT estońskim ze statutem małego podatnika |
10% CIT |
19% PIT |
20% |
| Spółka z o.o. z CIT estońskim ze statutem dużego podatnika |
20% CIT |
19% PIT |
25% |
| Fundacja rodzinna | 15% CIT | 0% PIT |
15% |

Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
Pruski&Różyło Kancelaria Radców Prawnych sp.p.
